Analiza TOWS to metoda planowania strategicznego bardzo podobna do analizy SWOT, jednak oparta na odwrotnej logice działania. Oba narzędzia służą do oceny sytuacji przedsiębiorstwa, ale analiza TOWS większy nacisk kładzie na tworzenie konkretnych strategii działania.
W praktyce wiele osób używa pojęć SWOT i TOWS zamiennie, choć nie są one dokładnie tym samym. SWOT pomaga uporządkować sytuację firmy, natomiast TOWS pozwala odpowiedzieć na ważniejsze pytanie: co zrobić dalej z uzyskanymi wnioskami?
Metoda TOWS jest wykorzystywana między innymi w planowaniu strategicznym, analizie rynku, zarządzaniu przedsiębiorstwem, marketingu oraz rozwoju małych firm.
Jeżeli nie znasz jeszcze podstaw klasycznej analizy SWOT, warto najpierw przeczytać artykuł: Analiza SWOT — praktyczny przykład dla małej firmy cateringowej.
Czym jest analiza TOWS?
Analiza TOWS to narzędzie strategiczne, które bada relacje pomiędzy mocnymi stronami firmy, słabymi stronami, szansami rynkowymi oraz zagrożeniami.
Sama nazwa TOWS pochodzi od angielskich słów:
- T (Threats) – zagrożenia
- O (Opportunities) – szanse
- W (Weaknesses) – słabe strony
- S (Strengths) – mocne strony
Najważniejszą cechą tej metody jest to, że analiza rozpoczyna się od czynników zewnętrznych, czyli szans i zagrożeń. Dopiero później bierze się pod uwagę sytuację wewnętrzną przedsiębiorstwa.
Dzięki temu analiza TOWS jest bardziej nastawiona na reagowanie na sytuację rynkową i budowanie strategii działania.
Czym różni się analiza TOWS od SWOT?
Choć analiza SWOT i analiza TOWS są do siebie bardzo podobne, różnią się sposobem myślenia o strategii firmy.
| SWOT | TOWS |
|---|---|
| skupia się na diagnozie firmy | skupia się na strategii działania |
| zaczyna od mocnych i słabych stron | zaczyna od szans i zagrożeń |
| ma bardziej opisowy charakter | ma bardziej praktyczny charakter |
| odpowiada na pytanie „jaka jest sytuacja?” | odpowiada na pytanie „co zrobić dalej?” |
W klasycznej analizie SWOT przedsiębiorstwo najpierw analizuje swoje zasoby, przewagi oraz problemy. Dopiero później patrzy na rynek.
Metoda TOWS działa odwrotnie. Najpierw analizuje otoczenie firmy, a następnie sprawdza, jak organizacja może wykorzystać swoje mocne strony lub ograniczyć słabości.
W praktyce wiele firm tworzy najpierw analizę SWOT, a następnie rozwija ją właśnie do modelu TOWS.
Jak wygląda macierz TOWS?
Analiza TOWS najczęściej przedstawiana jest w formie macierzy strategicznej.
| Szanse | Zagrożenia | |
|---|---|---|
| Mocne strony | Strategie SO | Strategie ST |
| Słabe strony | Strategie WO | Strategie WT |
Każde pole oznacza inny sposób działania przedsiębiorstwa.
Strategie SO polegają na wykorzystaniu mocnych stron firmy do maksymalnego wykorzystania szans rynkowych.
Strategie ST polegają na używaniu przewag przedsiębiorstwa do ograniczania zagrożeń.
Strategie WO pozwalają wykorzystać szanse rynkowe do poprawy słabych stron firmy.
Strategie WT mają charakter defensywny i skupiają się na ograniczaniu ryzyka oraz minimalizowaniu słabości przedsiębiorstwa.
Analiza TOWS – przykład dla małej kawiarni
Najłatwiej zrozumieć metodę TOWS na konkretnym przykładzie.
Załóżmy, że lokalna kawiarnia chce zwiększyć liczbę klientów i poprawić swoją pozycję na rynku.
Mocne strony:
- dobra lokalizacja
- wysoka jakość kawy
- pozytywne opinie klientów
Słabe strony:
- mała rozpoznawalność marki
- brak sprzedaży online
- niewielki budżet reklamowy
Szanse:
- rosnąca popularność kaw speciality
- wzrost zamówień online
- większe zainteresowanie lokalnymi markami
Zagrożenia:
- rosnące ceny produktów
- duża konkurencja sieciowych kawiarni
- spadek wydatków konsumentów
Na podstawie tych informacji można stworzyć konkretne strategie:
| Typ strategii | Przykład działania |
|---|---|
| SO | promocja kaw premium w social mediach |
| ST | budowanie lojalności klientów mimo konkurencji |
| WO | uruchomienie zamówień online |
| WT | ograniczenie kosztów i uproszczenie menu |
Właśnie dlatego analiza TOWS jest bardziej praktyczna niż klasyczna SWOT. Nie kończy się jedynie na liście problemów i zalet, ale prowadzi do konkretnych decyzji biznesowych.
Jak zrobić analizę TOWS krok po kroku?
Pierwszym etapem jest zebranie informacji o firmie i rynku.
Najczęściej przygotowuje się listę:
- mocnych stron
- słabych stron
- szans
- zagrożeń
Na tym etapie analiza przypomina klasyczną metodę SWOT.
Dopiero później rozpoczyna się właściwa część analizy TOWS, czyli szukanie zależności pomiędzy poszczególnymi elementami.
Warto zadawać sobie pytania:
- czy nasze mocne strony pomagają wykorzystać szanse
- jak możemy ograniczyć zagrożenia
- które słabe strony najbardziej utrudniają rozwój
- jakie szanse rynkowe są dziś najważniejsze
- co należy poprawić, aby firma mogła się rozwijać
Największym błędem jest wpisywanie zbyt ogólnych informacji.
Mało użyteczne są hasła typu „marketing”, „internet” czy „sprzedaż”. Znacznie lepiej wpisywać konkretne informacje, takie jak:
- niska rozpoznawalność marki poza regionem
- wzrost popularności zakupów online
- rosnące koszty reklamy internetowej
Im bardziej konkretna analiza, tym łatwiej wyciągnąć wartościowe wnioski.
Najczęstsze błędy podczas tworzenia analizy TOWS
Jednym z najczęstszych problemów jest kopiowanie klasycznej analizy SWOT bez żadnych dodatkowych wniosków strategicznych.
Wiele osób tworzy jedynie listę mocnych stron, słabych stron, szans oraz zagrożeń i uznaje analizę za zakończoną.
Tymczasem najważniejsza część TOWS polega właśnie na łączeniu elementów i tworzeniu strategii działania.
Częstym błędem jest również:
- zbyt duża liczba czynników
- brak konkretów
- zbyt optymistyczna ocena własnej firmy
- ignorowanie realnych zagrożeń rynkowych
Dobra analiza TOWS powinna być możliwie realistyczna i oparta na konkretnych danych.
